Home ዜና ትግርኛ ሰኾታ ክብላ ኡሰውድ ግርጋ እዲናይ ቀሓትድ ፋሪዕ እክባ ሙርቋ ብሊን ኤርትርያ/ሆደ ሱኲሳዅ።

ሰኾታ ክብላ ኡሰውድ ግርጋ እዲናይ ቀሓትድ ፋሪዕ እክባ ሙርቋ ብሊን ኤርትርያ/ሆደ ሱኲሳዅ።

324
0
SHARE

ሰኾታ ክብላ ኡሰውድ ግርጋ እዲናይ ቀሓትድ
ፋሪዕ እክባ ሙርቋ ብሊን ኤርትርያ/ሆደ ሱኲሳዅ።

ሰኾታ ክብላ (8 መጋቢት) 1910ዓም ኡሰውድ ግርጋ ድግም ድርጝ ያዂድ ኒስ ተከኲ። ኡሰው ፋበሪካትሊ ከደመው ኣሜሪኪል ኣኽኒ ኤዉሮቢል ና ማህየት ኣኽን ና ክብር ሸቓላይሰና ብሪል ጠዓሞ ገንሺን መናብረትልድ ግናይሲ ኪድ ያዂ ሰጘዂ። ንድኻ ሽቃሎ ኡሰው ኣመሪኪ ቑር፡ እኩላ ክድመትድ እኩላ ኣረኻ ስዱቕዅ! ይነ ፊዃ ግርጋት ከበርስሮና! ሽኹሽትነን ይነ ሓቅ ተከውስሮ ሻዅዂ! የው ዲ ኤሪው ናት ተከወው ፖሎቲካ ዲ ሺቃንዲት ኣትጋውሕደው ታበላታት ምዂርኖ፡ ሰኾታ ክብለትል ጨርግል ገምኖ፣ እኺርኺረ ናንትትሲ ሻኽኖ፣ ና ቖል ዲ ና ወንቀራዲት ድንጋሕድ ዋስስነሪ ግርጋ ጝን።

ኡሰዉ እና ወክት 19 ጅዊራ (century) ብርፍል ኣዳምርሰና ሓሰብሱኑ ሰጘኒ። ግርወስ ኒ ሸንሄትሲ እሲቶኽር ኡቶኽር ተርእቶርኽር ፈጠርስረሪ እራኳ እሲና ቛሉኑላ ሰጘንኲ። እና ንኪ ኡሰዉ ኣኻ ክድመትልክ ቋልነዉ ኣማና ናዉ ኣሰነዉዲ ናዉ ኣሰግነዉ ክደምዲ ሰርዓትድ ኤርእስቶ እና ስርዕ ኒልድ ፋነንኻ ንሽወዲ ክትካዲ ክረዲ ና መናብረት ሰጘኲ። እና ሻኽዳ መኸላ ኡሰዉዂ ናን ኣኽራሲክ ዪነልኽር ዪና ኣጉዋርልኽር እዲናይ ቀሓትድ ህንበኲ።

ኡሰውድ ጋብኑ ዪን ብሊን ኡሰሪ ብሊና ንርሰርጎዲ ንር ኣልባሳዲ ንርወደንዲ ንር መንቐዲ ንርቑርዲ ዪና ጃብል ሰኤልሰቲና። ገነዲ ሻኒዲ እቊረዲ ሓልቲዲ ታኽሪዲ ተኒዲስኽር ጋብነት ተለይትኖና ሳድነኲን። ኡሰሪ እክባከዋዂድ፣ (ማሕበረ ሰብ) ነብረዲ፣ ብረዲ፣ ኪኒሩኹ ኣኽኒ ጃሩዂ ልጝንዲ ጝን ዪነን እምንልድ ፍኒ። ኮዶ ንሪ ዋኒግራዂ ክድመዲ ለመለምዲ ኣረኻ ክሚገት ናዋክ ኣርእናዂ እምን ጝን። ኡስሪ ንር ምራድድ ክኻንሲቶኽር ባህ ያዂላ ወቐይ ክድመቱኹሲ ፍሪርቶኽር ክድመትል ግርዋ መጡ ከፍለስቶኽር ንር ዋጅብ ጝን። እና ናይ ንሩኹሲ ሓረማዂ ውሪ ጏለላዂ ሙርቛ ውሪ ኮሊ ዓመርድኖ ሓሰብሰጋዂ ጝን።

ዕቡብድ ኡሰው ኤርትሪዉ ጀብረት ደንቢ፣ እና ደከው 25 ኣመረስ፣ ላ ኣዳም ኢሰያስ ኣፎወርቂ ኮሊትክ ኒሹቱ ቋሎላ፣ ወንቀረዲ ፍሪርዲ እንገድ፣ ሻኻ ግንብድ መቅራሓኩላ ኣኸውድ፣ ኡሰሪ ኤርትሪር እና ወክት ንሰና ዓመጭስሮኽር ምኺርስሮኽር ሰዳቕስሮኽር ኤርድላ። ዪን ኤርእነዉ ዪነ ወረቢል ፍትሕ ወንቐርድኖ ቦሊስ ልጝል ፈረዉ፣ ሰጃ ሰዓት ደንቢ እንታቚራ ክርቲ እንታ ሬሳ ከለብራ ዪሰዉ ኣቑቱ ከው ኣኽኒ። እና ህግድፍ ዳልየትል ዓባርዲ ጋይትነዲ ሓርብዲ ንስኮት መጨጨዉ ቋልሶ አላ ናዉኻ ሰልፍ ኡሰሪት ጎተት ኤርእስታዂ ጝን።

እና ሻኽደ በኽት እስረ በዳን ወክትሊ እዃርስሮ ህንበረሪ ኤርትርይ ቊራ ኡሰሪ፡ “ሃገራዊ ኣጎልግሎት” ይስታኽሊ ገንጂና ናሪ ኣኽሮ ህንበቲ። ህ.ግ.ደ.ፍ. ሪ ፍሻለታት ጀረበነንኻ ኣደሓ ከዳሚት ናሪ እሲነላ፡ ብራ ጨልመቶ ሰናኻ ንርምራድ እንገት ቀስብድ ንርዲ ገንጀኖክ። ሓሰብስጋኽ ንርጨር ሽኽዳ ዲ ዕድርዲ ጀረብስጋኽ ሕኖትዲ ውላዲር ገና ኣከቲ። እማ ንርሕሲ ኣኽን ንርዓመልሲ እሹሩ ድባሕ ምቅላ እርዱክ የው ኣንገት ስርዱ ከብተቲ። ኡሰው እና ገንጅናር ድጝስተጋኽ መረሮለን፡ ጂባ ኒልድ እግርኖ ናርሕ ደኤንድድኖ ና ገሽ ሱዳን ኣኽራሲክ ሄረበነን፡ ኒሲጝ ጂባኽ ዕምጭ ዲ ጂባዲ ጎፍ የክለን። እዲና ኒል ና እኻርስነስ እንጠረና ወክትሊ ግን ናውህንበናኽ፡ እማ ንኪ ሰዀታ ክብላ 2017 ኢዲናይ ቃሓትድ ጂጝስትኑ፡ ኤርትርይ ቊራ ኡሰሪ ኮልዲ ከደንዲትል ንሪ ደኲስራዅ ጨገም ኒን ግን ይሮ ደገምሮ ዱጙሰጋዂ ጝን። እና ንሪ ገምሮ ህንብራኽ ሓለትልድ ፍቶ ኣክረን፡ ንኪኽር እንር እማኒስና ንርሻን ዲ ማእኮት ትሮ ሓለልስግሪ ለመለም ይቶ ሻኽቲ።

ፋሪዕ እክባ ምርቋ ብሊንዂ ናይ ኡሰዉዂ ኒ ገሽ ጃብራ ፈርዶ ለመለም ያዂ ዕሙጫን ሒል ጝን። ኒ ኣታቲንሲ በሎቲከድ ኣኽኒ ሸቓን ኒሰና እክባከዋዂድ (ማሕበረ ሰብ) ኣዋሃበ ጃብትራ ያዂሲ ኒ ወቐይል (ቁዋምል) ገምዶ ፈረኲ፣ እና ንኪር ባሕሮ 8ክብሊሪትል ኮዶ ኒ ምእክር ሲ ሓደስዶኲ። ፋሪዕ ደርብድ ልውታ ዋኒሮ ለመለም የው እከክ፣ ናውክ ዕቡብድ ኩሱሰንኻ ዓመጭሶ ህንቦው ኡሰው ኤርትሪይ ቊር፡ እና ግርጋ ታርኽ ሻኽረሪ ዲ ካብሪ ዲትል፡ ዪና ለመለሙዂ ማእኮትሲ ላድ ሓደስድኖ ኤባይ ሰልፉዂሲ ለብድኖ ሽጝነኲን።
ሰዀታ ክብላ ኡሰውድ ግርጋ እዲናይ ቅሓትድ ዲመሲ ከበርዶ መንደርትርንኒሪ!
ይነ ሰውረት ዓውተር ወክት ሺራላ!
ማዓኛ ህ.ግ.ደ.ፍ. ሩ ሃገግናው!
ፈራዕ እክባ ምርቋ ብሊን ኤርትርያ/ሆደ/
ሰዀታ ክብላ 2017 bilineritrea@gmail.com

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here